Auteur: Berthold van Leeuwen, beleidsmedewerker SLO

   slo                            

In 2004 heeft SLO in nauwe samenwerking met docenten in het praktijkonderwijs en voortgezet speciaal onderwijs (vso) toegewerkt naar multimediale lesvoorbeelden ontwikkeld door de docenten zelf.

De afgelopen jaren is binnen het PrO en vso volop aandacht geweest voor het het aanleren van ICT-vaardigheden (leren over ICT), zowel voor wat betreft leerlingen als ook docenten. Een logische volgende stap is de integratie van ICT in onderwijsleerprocessen als didactisch hulpmiddel om inhoudelijke vernieuwing te realiseren evenals het versterken van leerprocessen. ICT biedt immers tal van mogelijkheden om nieuwe opvattingen over leren vorm te geven. Voor het praktijkonderwijs en vso is echter maar een beperkt aanbod van onderwijsleermiddelen waarin het leren met ICT centraal staat, specifiek afgestemd op deze leerlingen en ingebed in nieuwe opvattingen over leren. Daarom heeft SLO in 2004 in nauw overleg met het Landelijk Werkverband Praktijkonderwijs een project gestart waarin docenten werden getraind om zelf kleinschalige multimediale leeromgevingen te ontwikkelen, afgestemd op de specifieke behoefte van de scholen zelf.

Na een tweedaagse training waarin de aandacht onder andere uitging naar het leren ontwerpen met FLORA, audiobewerking, videobewerking en beeldbewerking, zijn docenten zelf aan de slag gegaan met het ontwikkelen van voorbeeldlesmateriaal. Vervolgens zijn we twee keer een hele dag bijeen geweest om gezamenlijk kennis te delen en te ontwikkelen. Het project heeft geresulteerd in 8 kleinschalige voorbeelduitwerkingen waarin duidelijk wordt wat de mogelijkheden zijn. Let wel, het zijn geen complete methodes of modules, maar voorbeeldmatige uitwerkingen:

  1. Micro-organismen Peter Schwank (het Plein, Amsterdam)
  2. Gezond eten: Johan van Waardenburg (Parnassiaschool, Amsterdam)
  3. Magazijn: Jo Gortzen (Etty Hillisum Lyceum, Deventer)
  4. Creatieve handvaardigheid: Lia Suurd (Etty Hillisum Lyceum, Deventer)
  5. Zinloos geweld: Humphrey van Ravensburg (OCR, Enschede: cluster 3)
  6. Kookles (Scholengemeenschap Effatha, Zoetermeer: cluster 2)
  7. Techniek in en om het huis: een gezamenlijk product.

Uit deze ervaring is gebleken dat docenten goed in staat zijn om na een training zelf kleinschalige multimediaal leeromgevingen te ontwikkelen. Probleem is echter dat het ontwerpen een zeer intensief project is dat veel tijd kost.  Ontwerpen binnen een vooraf gedefinieerd format (sjablonen) lijkt daarom een uitkomst. Dit bevordert een gezamenlijke stijl , scheelt veel tijd en energie voor wat betreft het uitdenken van een vaste structuur en de vormgeving en bevordert het gemak van onderlinge uitwisseling. Binnen het esvoorbeeld Techniek in en om het huis is daar een begin meegemaakt.

Met de betrokken docenten zijn we tot de conclusie gekomen dat deze manier van werken veel potentie heeft voor het PrO en het voortgezet speciaal onderwijs. Wel is het van belang dat docenten worden gefaciliteerd en ondersteund. Momenteel worden mogelijkheden op een vervolg onderzocht.

De verschillende voorbeelden die door de docenten zijn uitgewerkt, zijn verzameld op cd. De cd kunt u opvragen bij het secretariaat van de afdeling Speciaal Onderwijs, telefoon (053) 4840 358.

Voor meer informatie over het project kunt u contact opnemen met: Berthold van Leeuwen, telefoon (053) 4840 210.

Voor meer informatie over FLORA kunt u contact opnemen met Ries Kock,  telefoon (053) 4840 421.

Dank gaat uit naar:

  • Jo Gortzen (Etty Hillisum Lyceum, Deventer)
  • Lia Suurd (Etty Hillisum Lyceum, Deventer)
  • Peter Schwank  (het Plein, Amsterdam)
  • Fred Eggert (de Atlant, Amsterdam)
  • Johan van Waardenburg (Parnassiaschool, Amsterdam)
  • Humphrey van Ravensburg (OCR, Enschede: cluster 3)
  • Dico Glasbergen (Scholengemeenschap Effatha, Zoetermeer: cluster 2)
  • Jan Olden Heuvel (vso Het Maatman, Enschede: cluster 2).